Algemeen

• H1 ¶ Wärmelehre. Artikelen, nieuws, applets enz. Schulphysik. (du, en).
• H2 ¶ Artikelen in de categorie Fysische chemie. Wikipedia. (nl).
• T1 ¶ Heat and Thermodynamics. Uitgebreide serie engelstalige lessen met illustraties. Hyper. (en).

---

201 - Verbranding

• E1 § Geflambeerd geld. NHL. (nl).
• E2a § Papieren ketel; water verwarmen in een papieren bakje. NHL. (nl).
• E2b § Water kun je koken in een papieren bakje. Peters Lab. (nl, en, sp, es).
• E3 § Schuimvlammen; brandend zeepsop. NHL. (nl).
• E4 § Vlam in de pan; uitleg. NHL. (nl).
• E5 § Stofexplosie (melkpoeder) in de klas. NHL. (nl).
• E6 § Magnesiumlint verbranden. NHL. (nl).
• E7 § Laat je vlammetje branden (verbranding heeft zuurstof nodig). Stichting C3. (nl).
• E8 §§ Vuurvaste ballon (met water). Stichting C3. (nl).
• S1 §§ Max de brandweerman (brandjes blussen). Stichting C3. (nl).
• TH1 § Koolstofmonoxyde, de onzichtbare moordenaar. Eigenwijzer. (nl).
• V1 § Hoe blus je een vetbrand (niet). 1½ min. Vlietland. (en)
• V2 §¶ Stofexplosie, 1 min. Vlietland. (en)
• V3 § Vuur en verbranding. Klokhuis c. (nl).
• V4 § Kaarsen, hoe branden ze, hoe maakt men ze? Klokhuis c. (nl).
• V5 ¶ Knalgas. Een energierijk gasmengsel kan een flinke knal produceren. 1½ min. Beeldbank > Scheikunde > Reacties. (nl).
• V6 § Verbranden. Wat is er nodig voor een verbranding? 1½ min. Beeldbank > Scheikunde > Reacties. (nl).
• V7 § Explosies. 15 min. Klokhuis c. (nl).

202 - Thermometrie

• B1 §§ Luchtthermometer bouwen. Technopolis.be. (nl).
• BTV1 §§@® Temperatuur schatten, vloeistofthermometer bouwen. Nemo (nl); video ong. 4 min. Nieuws uit de Natuur, nr 9.
• E1 § Doe zelf onderzoek, proef 2 Warm of koud? Eigenwijzer. (nl).
• ET1 § "Cold" metal and "warm" wood may be the same temperature. Exploratorium. (en).
• L1 § Min/Max Thermometer. Huidige, minimum en maximum temperatuur aflezen. Vitus; Leuven > Basics. RP.
• Q1 § Thermal Energy #1. Vragen met uitleg. Physics Lab. PH. (en).
• Q2 § Thermal Energy #2. Vragen met uitleg. Physics Lab. PH. (en).
• TH1 § Celcius, Fahrenheid en Kelvin. Eigenwijzer. (nl).

---

24 FASEN-OVERGANGEN EN OPLOSSEN

• A1 § Phase Transition Temperatures. Visualize the melting and boiling temperatures. Lectureonline. W. Bauer. (en).
• A2 ¶¶ High Pressure Laboratory. Bij welke temperatuur en druk zijn drie stoffen vast, vloeibaar of gasvormig? New York. (en).
• A3 §¶ Billiards of Molecules (What's the difference of gas, liquid and solid). Molecuulbeweging bij diverse fasen. Biglobe. NK. (en).
• B1 §§ Wandelen over water, over maizenapap die hard of zacht is. Kidsweek junior. (nl).
• ET1 §¶@ Vloeibaar of vast? Maizenapap. Twenthe, werkblad 5. (nl).
• L1 ¶;¶¶(Ð) States of Matter, de fasen van een stof, faseveranderringen, interactiepotentiaal. Phet. (en, nl).
• T1 §¶ Agregatietoestand: de staat waarin een stof zich bevindt. Wikipedia. (nl).
• T2 ¶ Fase: een verschijningsvorm van een stof met macroscopisch gezien homogene chemische en fysische eigenschappen. Wikipedia. (nl).
• T3 § Faseovergang (thermodynamica): de overgang van de ene fase van een stof naar de andere fase. Wikipedia. (nl).
• T4 § Vaste stof: de aggregatietoestand waarbij het materiaal zijn vorm vasthoudt. Wikipedia. (nl).
• T5 § Vloeistof: de aggregatietoestanden, waarbij een stof zijn volume, maar niet zijn vorm vasthoudt. Wikipedia. (nl).
• T6 § Gasvormig: aggregatietoestand waarin de moleculen veel warmte hebben opgenomen, zich snel bewegen en zich verspreiden. Wikipedia. (nl).
• T7 ¶ Gel: een puddingachtige substantie met een hoge viscositeit. Wikipedia. (nl).
• T8 ¶ Fasediagram: grafische weergave van de fasen die in een bepaald materiaal aanwezig zijn. Wikipedia. (nl).
• T9 ¶ Tripelpunt: temperatuur en druk waarbij een stof in drie fasen tegelijkertijd voorkomt. Wikipedia. (nl).
• T10 ¶¶ Vloeibaar kristal. Wikipedia. (nl).
• TH1 § Faseverandering. Eigenwijzer. (nl).
• THV1 § Vloeistoffen, vaste stoffen en gassen. 3:15 min. Eigenwijzer. (nl).
• TV1 § Fase-overgangen. (8 s). Sciencespace. (nl). Ron Vonk.
• X1 §¶ Moleculen in de verschillende fasen; foto van kristal. Vlietland.

241 - Smelten en stollen

• B1 ¶ Smeltproces bestuderen met een QX3 microscoop Thuis. (nl).
• E1 § Smelten van ijs onderzoeken, grafiek maken. NHL. (nl).
• E2 § Twee ijsblokjes langs elkaar wrijven, wat gebeurt er? Peters Lab. (nl, en, sp, es).
• E3 § Hoe verandert de temperatuur van smeltend ijs? Peters Lab. (nl, en, sp, es).
• E4 §§@ Smeltend ijs en zeespiegelstijging. Nemo. (nl).
• ET1 § Smeltpuntsbepaling van stearine Thuis. (nl).
• T1 § Smelten: de faseovergang van een vaste stof naar een vloeistof. Wikipedia. (nl).
• T2 § Smeltpunt: die temperatuur waarbij een vaste stof in evenwicht is met de vloeibare vorm van deze stof, met smelt- en kookpuntverdeling der elementen. Wikipedia. (nl).
• T3 § Stollen: de faseovergang waarbij een vloeistof overgaat in een vaste stof. Wikipedia. (nl).
• T4 ¶ Smeltwarmte: de warmte die nodig is om een bepaalde hoeveelheid stof van een kristallijne vaste stof in een vloeistof te doen overgaan. Wikipedia. (nl).
• T5 § Vriespunt: de temperatuur waarbij de vloeistof stolt = overgaat in de vaste fase. Wikipedia. (nl).
• T6 ¶ Partieel smelten: het smelten van slechts één of enkele componenten in een vaste oplossing. Wikipedia. (nl).
• Q1 ¶ Latent Heat #1, smeltwarmte. Vragen met uitleg. Physics Lab. PH. (en).
• Q2 ¶ Latent Heat #2. Vragen met uitleg. Physics Lab. PH. (en).

242 - Verdampen en condenseren; dampdruk; destilleren

• E1 ¶ Verdamping van vloeistoffen. (CoachLab experiment) Temperatuurmeting. Thuis (nl).
• E § Volumevermindering bij condenseren van een gas. NHL. (nl).
• E § Geurproef: hoe snel verspreidt een geur zich?. NHL. (nl).
• E § Fopproef: hoe snel ruik je een geur? NHL. (nl).
• E §¶ Tovenaarsbrouwsel; mistwolk rond sublimerend koudijs. Leuven. (nl).
• ET1 ¶ Destillatie van rode wijn. Thuis. (nl).
• ET2 ¶ The dipping bird seems to go forever but it's not perpetual motion! Exploratorium. (en).
• ET3 ¶ Geyser. Cyclic hot water fountain. Exploratorium. (en).
• EV2 § Blikje imploderen met luchtdruk. (0:30 + 0:39 min). Sciencespace. (nl). Florian Sterl.
• L1a ¶ Relative humidity 1: What activities influence it? WeatherWise. (en).
• L1b ¶ Relative humidity 2: We've now included an air conditioner for those hot, humid days. WeatherWise. (en).
• Q1 ¶ Heat Transfer, verdampingswarmte. Vragen met uitleg. Physics Lab. PH. (en).
• T1 ¶ Het drinkende vogeltje. Uitgebreide thermodynamische verklaring. Thuis. (nl).
• T § Condensatie: het van gas- of dampvorm overgaan naar vloeibare vorm. Wikipedia. (nl).
• T ¶ Dauwpunt: de temperatuur tot waarop de lucht moet afgekoeld worden om verzadigd te raken. Wikipedia. (nl).
• T ¶ Verdampingswarmte: de hoeveelheid warmte die nodig is om een hoeveelheid vaste stof of vloeistof in een gas om te zetten. Wikipedia. (nl).
• V1 Verdampen. Wat wil eigenlijk zeggen: water verdampt bij 100?C? 3/4 min. Beeldbank > Scheikunde > Aggregatietoestanden. (nl).
• V2 Wel eens kokende vloeibare zuurstof gezien? 1½ min. Beeldbank> Scheikunde > Aggregatietoestanden. (nl).

243 - Vervluchtigen en sublimeren

• ET1 ¶ Sublimatie met mottenballen (P-dichloorbenzeen). Thuis (nl).
• T § Sublimatie: de directe overgang van een stof uit de vaste fase naar een gasvormige fase. Wikipedia. (nl).
• V1 § Rijpen. Waarom zijn de takjes van bomen bij vorstweer zo mooi wit? 3/4 min. Beeldbank > Scheikunde > Aggregatietoestanden. (nl).
• V2a § Sublimeren. Hoe krijg je jood zuiver? 2 min. Beeldbank > Scheikunde > Aggregatietoestanden. (nl).
• V2b § Sublimeren van jood. Waarom geeft een joodkristal een paarse damp af? 1 min. Beeldbank > Scheikunde > Aggregatietoestanden. (nl).
• V3 ¶ Sublimeren van onzuiver jood. 1 min. Beeldbank.
• V4 ¶ Sublimeren in het groot, in een fabriek, als zuiveringsmethode. 1 min 51 s.Beeldbank > Scheikunde > Aggregatietoestanden. (nl).

244 - Invloed van druk op smeltpunt en kookpunt; Kritische temperatuur

• T1 ¶ Boiling and freezing: the effects of solutes and of pressure. UNSW. (en).

245 - Oplossen en ontwijken van gassen in vloeistof

• T1 § Schuimt bier beter in een natte pint? (nee; minder nucleatiekernen). Technopolis.be. (nl).
• T2 § Waarom gaat een bruistablet zinken en dan weer drijven? Technopolis.be. (nl).
• V1 ¶ Het oplossen van ammoniakgas in water. De ammoniakfontein. 1½ min. Beeldbank > Scheikunde > Bindingstypen. (nl).

246 - Oplossen en uitkristalliseren van zouten, oploswarmte.

Zie ook 415.

• A1 ¶ Diffusion limited aggregation (fractional growth model). Aangroei van kristallen. Apricot. CHL. (en).
• B1 ¶ Aluinkristal kweken. Veel foto's, enkele links. Thuis. (nl).
• B2 ¶ Kristalgroei van keukenzout. Thuis.(nl).
• E1 ¶ Avonturen met mijn Jet-Net handwarmer. Kristallisatiewarmte en -temperatuur meten, regeneratie, chemische identificatie. Thuis. (nl).
• E2 Kristallen kweek kit. Experimenteerkit. Microscoop. Thuis. (nl).
• E3 Kristallisatie uit een oververzadigde oplossing; natriumacetaat en natriumchloride. Thuis. (nl).
• E4 § Wat is de invloed van de temperatuur op de hoeveelheid suiker die oplost in een glas water? Peters Lab. (nl, en, sp, es).
• E5 § Wat gebeurt er met zout dat in water oplost? Peters Lab. (nl, en, sp, es).
• E6 § Kunstwerk in zout; kristallen maken. Technopolis.be. (nl).
• E7 § Bling bling - kristallen maken van natriumbicarbonaat. Stichting C3. (nl).
• E8 § Maak je eigen sneeuwkristal (kristalgroei met borax). Stichting C3. (nl).
• ET1 ¶ Oplosbaarheid bestuderen; polaire en apolaire oplosmiddelen. Thuis.
• ET2 § Light is licht; dichtheid van cola's. Technopolis.be. (nl).
• EV1 § Zelf een suikerkristal maken. Sciencespace. (nl). Onne Slooten.
• H1 ¶ Oplosmiddelen, reeks verwijzingen. Wikipedia. (nl).
• Q1 § Webquest Kristallengroei. Sciencespace. (nl+en). Onne Slooten.
• Q2 § Maak een werkstuk over kristallen. Sciencespace. (nl). Onne Slooten.
• T1 ¶ Oplossing: helder homogeen mengsel van een vloeistof en een vaste stof, andere vloeistof of gas. Wikipedia. (nl).
• T2 ¶ Oplosbaarheid. Wikipedia. (nl).

247 - Verlaging van het smeltpunt door opgeloste zouten. Koudmakend mengsel

• E1 § Koudmakend mengsel. NHL. (nl).
• E2 §§ Roomijs maken met koudmakend mengsel. Stichting C3. (nl).
• E3 §§ Vissen naar ijs (smeltpuntverlaging). Stichting C3. (nl).
• T1 §¶ Vriespuntsdaling: daling van het vriespunt van een vloeistof als hierin andere stoffen zijn opgelost. Wikipedia. (nl).
• T2 § Waarom gebruiken de strooidiensten eigenlijk zout? Technopolis.be. (nl).
• T3 § Strooizout verlaagt de smelttemperatuur. Stichting C3. (nl).

248 - Boose-Einstein Condensatie

• T1 ¶¶ Bose Einstein Condensation. Colorado. (en).
• T2 ¶¶ Bose-Einsteincondensaat: laag-energetische gasvormige aggregatietoestand, die slechts voorkomt bij temperaturen nabij het absolute nulpunt. Wikipedia. (nl).

---

25 KINETISCHE GASTHEORIE

• E § Verdunning van smaak- en kleurstoffen, als introductie van het begrip 'molecuul'. NHL. (nl).

251 - Brownse beweging en tussenruimten van moleculen

• A1 § Brownse beweging. Grappig. Walburg. FKH. (nl).
  
• A2 ¶ Einstein's explanation of Brownian Motion. Botsende balletjes. Virginia. MF. (en).
• A3 ¶ Molecular - Ensemble 1 Davidson 3. Serie over botsende moleculen:
  Ouwerkerk
• A4 ¶ De Brownse beweging. Gent, UU. (nl).
• A5 ¶ Kinetic Theory Simulation. Change the temperature and volume of a gas and watch the number of collisions with the wall. Lectureonline. (en).
• A6 ¶ Molecular Motion. Beweging van gasmoleculen; volume, temperatuur, aantal en massa instelbaar. Surendranath > Applet menu > Heat. (en).
• A7 §¶ Moleculen en temperatuur. Emmaüscollege. (nl). Physics 2000.
• BT1 ¶@ Balletje². Schudden van granulaire materie. Twenthe, werkblad 9. (nl).
• E1 §§ Warm en koud (verschil in diffusiesnelheid). Stichting C3. (nl).
• L1 ¶¶(Ð) Atomic Interactions, kracht tussen twee atomen afhankelijk van de afstand. Phet. (en, nl).
• L2 ¶¶(Ð) Self-Driven Particle Model; serie moeilijke lessen over beweging van kleine deeltjes. Phet. (en).
• T1 § Waarom zakt de zuurstof in de lucht niet naar beneden? Technopolis.be. (nl).

252 - Vanderwaalskrachten (cohesie, adhesie, oppervlaktespanning)

• E1 § Metaal kan drijven op water. Peters Lab. (nl, en, sp, es).
• E2 § Laat water stijgen tot boven de rand van een drinkglas. Peters Lab. (nl, en, sp, es).
• E3 § Colafontein (CO2; oppervlaktespanning). Stichting C3. (nl).
• E4 §§ Zinken of vluchten (oppervlaktespanning). Stichting C3. (nl).
• E5 § Een bel in een bel, zeepbellen onderzoeken. Stichting C3. (nl).
• E6 § Opgeblazen verrassingen, zeepbellen onderzoeken. Stichting C3. (nl).
• V1 § Waarom plakt lijm? Lijm maken. Klokhuis c. (nl).
• V2 § (Een hoge stem door helium?) Waarom plakt plakband? Vragen van kinderen aan Klokhuis c. (nl).

253 - Gaswetten

• A1 ¶ Ideaal gas 1, diverse variabelen. Walburg; Ouwerkerk FKH. (nl).
• A2 ¶ Gas Molecules Simulation Applet. Demonstrates the kinetic theory of gases. Falstad. (en).
• A3 ¶ One-dimensional one-atom classical gas. Algemene Gaswet, met wat rekenwerk. Virginia. MF. (en).
• A4 ¶ Molecular - Piston Davidson 3. Serie applets over gas: {storing?}
  
  
  _P.V = N.k.T.
  _P-V
• A5 ¶ Ideaal gas. Gaswetten bij een isobaar, isochoor en isotherm proces. Walburg; Fendt > Thermodynamica; Emmaüscollege. (nl). WF.
• A6 ¶ Gaswet, met p, T of V constant. Lectureonline. (en).
• A7 § Die allgemeine Gasgleichung. k-wz. (du).
  
• A8 §¶(Ð) Balloons and Buoyancy. Demo's van gaswetten (en opwaartse kracht). Phet.
• A9 ¶ Motion of Ideal Gas Molecules in a cylinder. Mooi, goed bedienbaar. Biglobe. NK.
• E1 ¶ Wet van Boyle (CoachLab) Thuis. (nl).
• EP1 Diffusiesnelheid van ionen d.m.v. een neerslagreactie Thuis. (nl).
• ET2 § Gas Model. Caged molecules do their thing. Exploratorium. (en).
• L1 ¶ Kinetic Theory. 2-dimensionaal gas van botsende harde kogeltjes. Doorklikken naar uitbundige uitleg. Uark. (en).
• L2 ¶ Piston. Gaswetten, T, V en p grafieken. Ingewikkelde complete les. {snertopmaak}. Oregon > Thermodynamics. (en).
• L3 ¶(Ð) Gas Properties. Onderzoek de gaswetten. Phet.
• PP1 ¶ Druk en de gaswetten. Ideaal gas, Wet van Boyle, Gay-Lussac, algemene gaswet. Vlietland.
• Q1 ¶ Cabin Temperature, vliegtuig verwarmen of koelen? Vragen met uitleg. Physics Lab. PH. (en).
• T1 ¶¶ Gas Laws. Uitgebreide serie geïllustreerde lessen over de gaswetten. Ohio. (en).
  
• T2 ¶¶ Ideal Gas Law. Uitleg en formules. Hyper. (en).

---

26 THERMO-DYNAMISCHE KRINGPROCESSEN

• H1 ¶ Thermodynamik. Artikelen, nieuws, applets enz. Schulphysik. (du, en).
• H2 ¶ Spectrum of Physics, a physics directory. Tardyon. (en).
• H3 ¶ Thermodynamica, lijst artikelen. Wikipedia. (nl).
• T1 ¶ Thermodynamica. Wikipedia.
• T4 ¶ Chemische thermodynamica: meten en voorspellen van het verloop van chemische reacties en de energie die daarbij opgenomen of vrijgemaakt wordt. Wikipedia.
• T5 ¶ Endotherme reactie: er is warmte voor nodig om de reactie te laten verlopen. Wikipedia. (nl).
• T6 ¶ Exotherme reactie: reactie waarbij (warmte)energie vrijkomt. Wikipedia. (nl).
• T7 ¶ Inwendige energie: een vorm van energie die gebonden is aan materie. Wikipedia. (nl).
• T8 ¶ Bindingsenergie: de energie die nodig is om een verbinding tussen twee atomen te verbreken. Wikipedia. (nl).
• T9 ¶ Eerste wet van de thermodynamica: "Wet van behoud van energie". Wikipedia. (nl).
• T10 A Student’s Approach to the Second Law and Entropy. Entropysite. (en).
• T11 ¶ Tweede wet van de thermodynamica (entropie). Wikipedia. (nl).
• T12 ¶ Entropie (S): een maat voor de wanorde of de ontaarding in een systeem. Wikipedia. (nl).
• T13 ¶¶ Vrije energie van een systeem: de grootheid die bij constante temperatuur naar een minimum streeft. Wikipedia. (nl).
• T14 ¶¶ Enthalpie. Wikipedia. (nl).

261 - Carnot machine

• A1 ¶ Carnot Cycle. The Carnot engine in action! You can slow it down to see what's going on, and choose other values of pressure and volume to vary the cycle. Virginia. (en).
• A2 ¶ Carnot kringloop. Gas samenpersen en expanderen, adiabatisch en isotherm. Walburg (nl); Sherman (en). XMW.
• A3 ¶ Carnot kringloop. Walburg en5. FKH. (nl).

263 - Heteluchtmotor (Stirlingmotor)

• A1 ¶ Stirlingmotor. Heteluchtmotor; leuk, duidelijk Walburg (nl); k-wz (du). KW.
• ET1 Experimenten met een Stirling motor. JLN Labs. (en).

264 - Stoommachine

• A1 § Stoommachine. Leuk, duidelijk, na 'go' verdwijnt de loc. Walburg (nl); k-wz (du, en). KW.
• L1 ¶ Impact of Steam. Info over de gevolgen van de stoommachine.Science Museum. (en).
• P1 ¶ See the engines at work. Animaties van acht oude stoommachines. Science Museum. (en).

265 - Tweetakt benzinemotor

• A1 ¶ Tweetaktmotor. Leuk, duidelijk. Walburg (nl); k-wz (du, en, sp). KW.
• TV1 § De werking van de tweetaktmotor. (1:45 min). Sciencespace. (nl). Florian Sterl.

266 - Viertakt benzinemotor

• A1 ¶ Viercilindermotor. Leuk, duidelijk. Walburg (nl); k-wz (du, en, sp). KW.
• A2 ¶ Viertaktmotor. Leuk, duidelijk. Walburg (nl); Vitus (nl); k-wz (du, en, sp). KW.
• A3 ¶ Otto automotor, slagen van een viertakt benzinemotor. Sherman 1, Sherman 2 (en); Ouwerkerk (nl). XMW.
• V1 §§ Hoe werkt een benzinemotor? 1:58 min. Technopolis.be. (nl).

267 - Dieselmotor

• A1 ¶ Dieselmotor. Leuk, duidelijk. Walburg (nl); k-wz (du, en, sp). KW + XMW.
• A2 ¶ Diesel Engine. Slagen van een viertakt dieselmotor, adiabatische compressie. Sherman 1 Sherman 2 (en); Emmaüscollege. (nl). XMW. (en).
• V1 § Koolzaadolie als autobrandstof? Klokhuis p.