Sterrenkunde

Oorspronkelijke samenstelling: F.G. Poot, Beheer: Karin Bravenboer, studente van Windesheim, kabravenboer@hotmail.com

Bekijk tevoren welke applets bij een les bruikbaar zijn, hetzij voor klassikaal gebruik middels een beamer, hetzij voor leerlinggebruik via het computerlokaal of een thuisopdracht.

Internet sites zijn permanent 'under construction'.
Bijna dagelijks worden er zaken toegevoegd, verwijderd of veranderen url's. Iets niet goed of een toevoeging? pas het zelf aan of geef het even door webmaster

Voor de tekens die voor een bron gegeven zijn, zie bron kenmerken pagina.

De indeling is gebaseerd op het Werkboek Sterrenkunde van de lerarenopleiding voortgezet onderwijs van de Christelijke Hogeschool Windesheim, Zwolle, samengesteld door Freerk Dijkstra. Alleen die paragrafen, waarvan lesmateriaal bestaat, zijn vermeld.

Belangrijkste websites met applets e.d.

  • Astronomy Een reis door het heelal; geïllustreerde lessenserie door Maertens Annemie.
  • Astronomy Notes, uitgebreide en diepgaande cursus sterrenkunde door Nick Strobel. (en).
  • Chandra Harvard University, Chandra röntgentelescoop; heel veel informatie.
  • Cosmos' afdeling voor basisschool en onderbouw Sterrenkids. (nl).
  • Creation on the web. Creation Ministries International. (en).
  • Hyper Uitgebreide engelstalige serie lessen over een lange lijst onderwerpen met illustraties en appletachtige dingen; alleen geschikt voor de bovenbouw.
  • Educatieve website van het reseachlaboratorium Jefferson Lab. (en).
  • Het Klokhuis, populair-informatieve kinderprogramma's, 15 min. (c = Real Player, p = Windows Media player).
  • Nederlandse Onderzoekschool Voor Astronomie NOVA. (nl).
  • Schulphysik. Heel grote verzameling Duitse en Engelse artikelen, nieuws, applets enz. Mirror sites: Multimedia Physik, Multimedia Physik.
  • TQ Thinkquest, educatieve computerprogramma's gemaakt door leerlingen (en soms docenten).
  • Volkssterrenwacht Urania, Vlaanderen (Belgie).
  • UU Universiteit van Utrecht.
  • UvA. Universiteit van Amsterdam, Sterrenkundig Instituut 'Anton Pannekoek'.
  • Het Vlietland College, Leiden. Applets, Powerpoint-presentaties, video's, Coach (modellen en filmpjes), verzameld door de Natuurkunde sectie o.l.v. A.G. Tijmensen.
  1. Zonnestelsel
  2. Banen van planeten en manen
  3. Sterrenhemel
  4. Straling van sterren
  5. Afstandsbepaling van sterren
  6. Klassificatie van sterren
  7. Dubbelsterren en het Hertzsprung-Russel diagram
  8. Ontstaan en evolutie van sterren; bijzondere sterren
  9. Kosmologie - ontstaan en evolutie van het heelal

00 - Algemene informatie

  • E1 ¶ Waarnemingsgidsen voor sterrenkundige verschijnselen en satellieten. Urania.
  • F1 ¶ Sterrenkunde Encyclopedie. UvA. (nl).
  • F2 ¶ Kosmologische begrippenlijst. Berkeley. (en).
  • F3 ¶ Astronomisch Woordenboek. UU. dr Louis Strous. (nl, en).
  • F4 ¶¶ Rekenen aan astronomie. UU. dr Louis Strous. (nl, en).
  • F5 ¶ Honderd astronomische tabellen. UU. dr Louis Strous. (nl, en).
  • F6 §¶ Encyclopedie sterrenkunde van de Nederlandse Onderzoekschool Voor Astronomie NOVA. (nl).
  • F7 ¶ Astronomische tabellen. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • H1 ¶ Astronomy. Oregon. Verzameling afbeeldingen en informatie.
  • H2 ¶ Links waarnemen weerkunde en sterrenkunde. Urania.
  • H3 ¶ Verzameling links op het gebied van Sterrenkunde & Ruimtevaart.
  • H4 Startpagina voor Sterrenkunde in Nederland. (nl).
  • H5 ¶ Astronomy links. UvA. (en).
  • H6 ¶ Astro links for students. Berkeley. (en).
  • H7 ¶¶ Astro links for teachers. Berkeley. (en).
  • H8 §¶ Internationaal Jaar van de Sterrenkunde 2009. (nl).
  • H9 ¶ Startpagina Astronomy & Big Bang, Evolutie-Wetenschap, zie kolom 2. (nl).
  • H10 ¶ Portal astronomy, Creationwiki. (en).
  • L1 § Sterrenkunde. Digischool. (nl).
  • L2 ¶ Glossary, definitions of astronomy terms. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • N1 ¶ Nieuws en informatie. Alles over sterrenkunde. Govert Schilling. (nl).
  • N2 ¶¶ Nieuws en publicaties van European Space Agency. ESA. (en).
  • N3 ¶ Nieuws over astronomie en ruimtevaart. Astrostart. (nl).
  • N4 ¶ Nieuws over sterrenkunde en ruimtevaart. De sterren. (nl).
  • N5 §¶ Nieuws en informatie sterrenkunde, Nederlandse Onderzoekschool Voor Astronomie NOVA. (nl).
  • NH1 ¶. Astronet verschaft informatie over de sterrenhemel en volgt het nieuws op het gebied van astronomie, ruimtevaart, ruimteonderzoek, aardwetenschappen en meteorologie. Carl Koppeschaar (nl, en).
  • NH2 'Planetarium', sterrenkunde-nieuws en -links. Michiel Berger. (nl).
  • P1 ¶ Astronomy Picture of the Day. Each day a different image or photograph of our fascinating universe. NASA.
  • P2 §¶ Fotoverzameling sterrenkunde van de Nederlandse Onderzoekschool Voor Astronomie NOVA. (nl).
  • PP1 ¶ Groot en klein, rondleiding langs grote en kleine objecten in het heelal. UvA. (nl).
  • Q1 ¶ Lightyear, vragen over snelheden en afstanden. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • T1 ¶¶ Astrophysics, lessen met illustraties. Hyper. (en)
  • T2 ¶ Het Universum en de Ruimtevaart. Webquest.
  • T3 ¶ Solar Tours, info over sterrenkunde. Webquest. (nl, en, du, es).
  • T4 ¶ ANW lessenserie over het Heelal. Webquest.
  • TV1 ¶® 'Het lijkt wel of er nooit iets gebeurt daarboven', intro sterrenkunde. UvA. (nl).
  • W1 §¶ Organisatie voor amateurs op het gebied van sterrenkunde, weerkunde en ruimtevaart De Koepel. (nl).
  • W2 §¶ Astronomisch Antwoordenboek. UU. dr Louis Strous. (nl, en).
  • W3 ¶¶ UniversumFamilieBoom, 'stamboom'. UU. dr Louis Strous. (nl, en).
  • WP1 ¶ Hubble Space Telescope, informatie; schitterende foto's. NASA/ESA.
  • WP2 Solar System Exploration. Resultaten van het NASA onderzoek naar het zonnestelsel; veel afbeeldingen. NASA. (en).

01 - Ruimte(vaart)onderzoek

  • N1 ¶ NASA, nieuws over ruimtevaart. NASA.
  • T1 § Waarom hangen astronauten niet meer vast bij een ruimtewandeling? Technopolis.be. (nl).
  • T2 ¶ Ruimtevaart. Kosmonet. (nl).
  • T3 §@Ð Onderwijsproject 'Een kolonie in de ruimte'; downloaden en afdrukken. Sterrenkunde 2009. (nl).
  • TV1 ¶ Ontdek het onzichtbare heelal, info over gebruik IR fotografie. RU Groningen. (nl).
  • V1 § Ruimtevaartrace, wie is de eerste? Klokhuis c, Klokhuis p.
  • V2 § Ruimtevaartgeschiedenis: een hond de primeur. Klokhuis c.
  • V3 § Ruimtevaartonderzoek. Klokhuis c.
  • V4 § Radiotelescoop in Exloo. Klokhuis p.
  • W1 ¶ Lespakket Internationale Ruimtestation. Uitgebreide veelzijdige informatie. European Space Agency. (nl).
  • W2 ¶ NASA, veelzijdige informatie en nieuws over ruimtevaart en zonnestelsel. NASA. (en).
  • W3 ¶ Astronomie-verzameling over satellieten, planeten e.d. Heavens Above. (en).

02 - Geschiedenis en filosofie van de sterrenkunde

09 - Astrologie

  • T1 § Heeft de stand van de maan invloed op mij? Technopolis.be. (nl).
  • T2 ¶ Starry Messenger, geschiedenis van astronomie en astrologie. Cambridge. (en).
  • T3a ¶ The Horoscope, de zon doorloopt 12 of 13 sterrenbeelden. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • T3b ¶ Testing Astrology, de horoscoop berust op suggestie. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

1 ZONNESTELSEL

10 - Overzicht

  • A1 ¶(Ð) maak een zonnestelsel, bekijk de banen. Biglobe. NK.
  • B1 § Zonnestelsel mobiel. Cosmos. (nl).
  • F1 ¶ Planet Tables. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • H1 ¶ Gravitation. Verzameling Duitse en Engelse artikelen, nieuws, applets enz. Schulphysik.
  • H2 ¶ Planeten. Verzameling Duitse en Engelse artikelen, nieuws, applets enz. Schulphysik.
  • L1 ¶ Planeetbanen. Traag; veel instelbaar opdat de planeet in zijn baan blijft. Ouwerkerk KS.
  • L2 $ Orbit Simulator. Is it really that difficult to get planets orbiting around a sun? Leuven. RP.
  • L3 Satellite orbits Colorado.
  • Q1 ¶ Tensile Strength; hoe hard moet je aan de maan trekken om hem rond de aarde te houden? Engelstalige vragen met antwoorden en uitleg. Physics Lab. PH.
  • Q2 ¶ Satellite Position. Engelstalige vragen met antwoorden en uitleg. Physics Lab. PH.
  • T1 De structuur van de melkweg. Reis 1. Geïllustreerde lessenserie. Astronomy.
  • T2 Ons zonnestelsel & Het ontstaan. Reis 2. Geïllustreerde lessenserie. Astronomy.
  • T3 ¶ Inleiding tot ons zonnestelsel. Uitgebreide lessenserie, mooi! Urania.
  • T4 ¶ Planeten aan de hemel. Urania.
  • T5 ¶ The Nine Planets (sorry, 8), a Multimedia Tour of the Solar System. Nineplanets.
  • T6 ¶ Astronomisch Universum. Uitgebreide informatieve site over sterrenkunde. Jeroen Boot en Sander Scholtus.
  • T7 ¶ Sterrenkunde. Kosmonet > doorkiezen. (nl).
  • T8 §@Ð Lessenserie Planeten en leven; downloaden en afdrukken. Sterrenkunde 2009. Salvo-project. (nl).
  • T9 ¶ A Sense of Scale, over de afmetingen van zonnestelsel en melkweg. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • T10 ¶¶ Planetary Motions, planetenbewegingen. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • T11 ¶¶ Planetary Science; alles over de planeten, uitgebreid, diepgaand. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • THV ¶ Het zonnestelsel. Eigenwijzer.
  • V1a ¶ Een reis door ons zonnestelsel. 1 min. Vlietland.
  • V1b ¶& Een reis door ons zonnestelsel (gedetailleerder). 1 min. Vlietland.
  • V2 § Zon en maan. Vragen van kinderen aan Klokhuis c.
  • W1 Beschrijving van het Eise Eisinga Planetarium in Franeker. (nl, fr, en, du, fa).

13 - Aarde + maan

  • A1 § Fasen van de maan. Schijngestalten. Walburg (nl; uitleg); Wisconsin (en). Chris Dolan
  • A2 § Seizoenen Ouwerkerk. Sherman 1. Sherman 2 Zie waar de zon de aarde beschijnt het jaar rond. XMW.
  • A3 § Seasons. Lectureonline. Find out why we have summers and winters.
  • A4 § Maanfasen. Vitus.
  • A5 ¶(Ð) My Solar System. De baan van zon, planeet en maan. Phet.
  • A6 ¶f Maanstanden. Vlietland. (en)
  • A7 ¶f Seizoenen. Vlietland.
  • H1 ¶ Sonne - Erde Wechselwirkungen. Schulphysik. Verzameling Duitse en Engelse artikelen, nieuws, applets enz.
  • L1 f Maan jvers (indeling van bewegingen) Cycloïde baan van de maan rond de zon.JV.
  • PP1 §f Phases of the moon. Vlietland. (en).
  • T1 ¶ Het aarde-maan stelsel. Urania.
  • T2 ¶ Zons- en maansverduisteringen. Urania. Mooi, uitgebreide informatie!
  • T3 ¶ De maan. Meteonet.
  • T4 § Waarom lengen de dagen eerst ’s avonds? Technopolis.be. (nl).
  • T5 §¶ The Moon: The Light that Rules the Night. The True Origin. J. Sarfati. (en).
  • T6a § Seasons. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • T6b §¶ Motions of the Moon, rotatie van de maan. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • T6c §¶ Phases and Eclipses, maanfasen; verduistering. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • T6d ¶ Eclipse Details: Lunar Eclipse. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • T7 §¶ Tides, hoe veroorzaakt de maan getijden. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • THV1 De aarde. Eigenwijzer.
  • V1 ¶ Mooneclipse; 1 min. Youtube.
  • V2 ¶ Zonsverduistering. Ouwerkerk. De Volkskrant - NASA.
  • V3 ¶ Solar Eclipse over Turkey 2006 (Ian's video, unedited), 5½ min. Youtube.
  • V4 ¶ Het Noorderlicht; 1 min. Youtube.
  • V5 ¶ Zonsverduistering. 1.50 min. Vlietland. (en).
  • V6 § Zonsverduistering. Zie hoe in 16 s de schaduw van de maan over de aarde schuift. Vlietland.
  • V7 ¶ Zuiderlicht; 10 s. Vlietland.
  • V8 § Maansverduistering en maanstanden. Klokhuis p.

14 - Mars

  • T1 ¶ Mars. Meteonet.
  • V1 § Mars: zoeken naar leven. Klokhuis c.
  • W1 ¶ NASA's Mars Exploration Program. NASA.

15 - Jupiter

  • PT1 ¶¶ De inslagen van komeet Shoemaker-Levy in Jupiter; foto's en uitleg. UvA. (nl).
  • T1 ¶ Jupiter. Meteonet.

19 - Pluto en de andere kometen

  • T1 ¶ Solar System Fluff; kometen, planetoïden, Oort wolk, Kuiper gordel. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

2 BANEN VAN PLANETEN EN MANEN

  • A1 ¶ Laws of Kepler. Drie wetten van Kepler; planeetgegevens. Surendranath.
  • A2 ¶ Kepler's Laws. Physics Lab.
  • A3 ¶ Satelliet lanceren; weergave van de fasen daarvan. Vitus. JJR.
  • F1 ¶¶ Planeetverschijnselen. UU. dr Louis Strous. (nl, en).
  • S1 ¶ Let's play with a planet, spelen met een planeet rond de zon. Biglobe. NK.
  • T1 ¶ Circular, Satellite, and Rotational Motion. Serie eenvoudige lessen met applets over (cirkelbewegingen en) satellieten. Glenbrook.
  • T2 ¶ The Physics Classroom, Circular Motion and Planetary Motion. Serie (engelstalige) lessen over (cirkelbewegingen en) planetenbanen. Classroom.
  • T3 ¶ Satellite Motion. Les met GIF-animaties over satellietenbanen. Glenbrook.
  • T4 ¶ Planeetbanen. Urania.
  • T5 ¶(F11) Kromlijnige bewegingen (hor. worp, rotatie, zwaartekracht, planetenbanen). Thinkquest Physica. (nl).
  • T6 ¶ Newton's Law of Gravity, zwaartekracht als basis van Kepler's wetten, serie lessen. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • T7 ¶ Angular Momentum, impulsmoment. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

22 - Ontsnappingssnelheden

  • L1 ¶ Orbit. Lanceer je eigen satelliet. Lectureonline.
  • Q1 ¶ Elliptical Orbit; ontsnappen. Engelstalige vragen met antwoorden en uitleg. Physics Lab. PH.
  • Q2 ¶ Escape Velocity. Engelstalige vragen met antwoorden en uitleg. Physics Lab. PH.
  • Q3 ¶ Gravitation #1, massa van satellieten. Engelstalige vragen met antwoorden en uitleg. Physics Lab. PH.
  • Q4 ¶ Gravitation #2. Engelstalige vragen met antwoorden en uitleg. Physics Lab. PH.
  • S1 ¶ Satellite of cannon ball. Hoe snel moet een kanonskogel gaan om rond te blijven draaien? Biglobe. NK.
  • T1 ¶ Orbits; baan rond een planeet, ontsnappingssnelheid. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

25 - Eerste Wet van Kepler (elliptische baan met de zon in een brandpunt)

  • L1 ¶ Eerste wet van Kepler; informatie over planeten(banen). Walburg; Vitus; Fendt. WF.

26 - Tweede Wet van Kepler (Perkenwet)]177

  • L1 ¶ Tweede wet van Kepler. Walburg; Vitus; Fendt WF.
  • L2 ¶ Perkenwet; instelbare baan. Fendt. JJR.
  • T1 ¶ Kepler's Second Law. Vitus. Lesje met GIF-animaties over de Perkenwet.

27 - Derde Wet van Kepler

  • A1 Keplers Third Law. Mars en Aarde draaiend om de Zon. Oregon > Mechanics.
  • T1 ¶ Kepler's Third Law. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

28 - Banen van planeten

  • V1 Animation of orbits Harvard Animatie van een planeet, draaiend rond een wobbelende ster.

3 STERRENHEMEL

31 - De hemelbol, sterrenbeelden, dierenriem

  • A1 ¶ Die scheinbare Bewegung eines Sterns. Fendt. (du).
  • A2 ¶ Die hellsten Fixsterne. Fendt. Instelbare sterrenkaart. (du).
  • F1 ¶ Star Tables. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • L1 ¶Ð Skyglobe; downloaden. Vitus.
  • P1 ¶Ð Free open source planetarium. Stellarium.
  • P2 ¶ De sterrenhemel en enkele geslaagde foto's. Google.
  • P3 Hemelkaarten, foto's; zeer uitgebreid, vergt snelle verbinding, groot gebeugen en slimme gebruiker. Microsoft.
  • P4 ¶ Your sky, the interactive planetarium of the Web. Foutmilab. (en).
  • P5 §¶ De sterrenhemel. UU. dr Louis Strous. (nl, en).
  • P6 ¶ De actuele sterrenhemel. Alles over sterrenkunde. Wil Tirion (nl).
  • P7 ¶ Interactive sky chart. Alles over sterrenkunde. (en).
  • P8 §¶ Interactieve sterrenkaart, via de Nederlandse Onderzoekschool Voor Astronomie NOVA > Interactieve sterrenkaart. (nl).
  • T1 ¶ Een gedeelte van de Melkweg. Astronomy Reis 3. Geïllustreerde lessenserie.
  • T2 ¶ Sterrenstelsels & Het heelal. Astronomy Reis 4. Geïllustreerde lessenserie.
  • T3 ¶ Sterrenstelsels. Urania. Lessenserie.
  • T4a ¶ Reference Markers, plaatsbepaling langs de hemelbol. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • T4b ¶ Motion of Our Star the Sun; zomer- en winterbaan, sterrenbeelden. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

32 - Plaatsbepaling aan de hemelbol; coördinatenstelsels

  • A1 ¶ Die Himmelspole. Fendt. Plaatsbepaling aan het firmament.
  • T1 ¶ Coördinatenstelsels. Urania.
  • T2 ¶ Coördinaten langs de hemelbol. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

33 - Sterrentijd en zonnetijd; dagelijkse, jaarlijkse beweging en precessie

  • T1 ¶ Bewegingen aan de hemel. Urania.
  • T2 ¶ Tijdrekening. Urania.
  • T3a ¶ Time and Seasons, over zonnetijd en sterrentijd. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • T3b ¶ Equation of Time; zon en sterren lopen flink uit de pas. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

34 - Sterrenkaart; symbolen, naamgeving

  • T1 ¶ Naamgeving van sterren. Urania.

35 - Optische kijkers; scheidend vermogen. Zie ook Bronnengids Natuurkunde 516 - Optische instrumenten

  • A1 § Lenzenstelsels. Werking van lens, telescoop en microscoop. Walburg. FKH.
  • L1 § Astronomische (lenzen)telescoop, met lichtstralen; Walburg; Fendt. WF.
  • T1 ¶ Verrekijkers en telescopen. Urania. Lessenserie.
  • T2 ¶ Telescopes; refractor en reflector telescoop. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

37 - Radio-astronomie

  • T1 ¶¶ Whispers from the Cosmos. NCSA. Radiosynthesis array in California. Uitgebreide website met afbeeldingen en films over sterrenkunde-onderzoek, veel informatie.
  • T2 ¶ Radiotelescopen. Urania.
  • T3 ¶ Radiotelescoop. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

4 STRALING VAN STERREN

  • T1 De zon Licht De hele zon in een note(n)dop.
  • T2 ¶¶ Applying spectra and energy diagrams to learn about stars. Kansas.
  • T3 ¶¶f Antares, neutrino's uit het heelal meten. Stedelijk. Wetenschappelijk verhaal met illustraties. RO.
  • T4 ¶ Astrofysica. PMN. Geïllustreerde les.
  • T5 ¶ Our Sun and Stellar Structure. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • V1 § De zon. Klokhuis p.
  • W1 ¶¶ The Milagro Gamma-Ray Observatory. Los Alamos. Uitleg over een nieuw type astronomische telescoop met photo-multiplier tubes voor het waarnemen van hoge-energie fotonen, in New Mexico,
  • W2 ¶¶ IceCube is a one-cubic-kilometer international high-energy neutrino observatory being built and installed in the clear deep ice below the South Pole Station. Maryland.
  • W3a ¶¶ Super-Kamiokande is a 50,000 ton ring-imaging water Cerenkov detector located in Japan, designed to search for proton decay, Maryland.
  • W3b ¶¶ Super Kamiokande detector, Japan. Hawaiï.

41 - Spectrum van elektromagnetische straling

  • T1 X-ray astronomy Chandra Alles over röntgenstraling.

44 - De straling van planeten; albedo (weerkaatsing)

  • T1 ¶ Weerkaatsingsvermogen (albedo): de verhouding tussen de gereflecteerde en de inkomende straling. Wikipedia.
  • VET §§f Albedo-experiment, de licht- en warmteweerkaatsing van de aarde meten middels witte lakens. 2:40 min. Technopolis.be. (nl).

5 AFSTANDSBEPALING VAN STERREN

51 - Afstandsbepaling met de parallaxmethode

  • T1 ¶¶ Distances - Trigonometric Parallax; afstandbepaling met de parallaxmethode. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

52 - Afstandsbepaling uit de helderheid

  • T1 ¶¶ Distances - Inverse Square Law; afstandsbepaling uit de helderheid. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

53 - Machten van tien

  • P1 ¶ A Sense of Scale. Falstad Provides a visual comparison of various distances, from very small objects like protons and electrons, to distances between galaxies. Serie afbeeldingen met toelichting.
  • P2 ¶ Machten van tien; Het heelal bekeken, steeds een factor 10 vergrotend, van 10^23 m tot 10^-16 m. Vitus (nl); Powers of Ten. FSU (en).
  • P3 ¶ Powers of Ten. CERN. Reeks afbeeldingen, steeds een factor 10 groter of kleiner. Ook in Frans, Duits en Italiaans.
  • P4 ¶ Powers of Ten. Powersoften > Cijferblok Het heelal bekeken, steeds een factor 10 vergrotend, van 10^23 m tot 10^-16 m.
  • V1 ¶f9 Powers of Ten. GoFish. Video about relative size and distance. Journey from a sub-atomic molecule tot the far reaches of the universe. Zelfde afbeeldingen als P4.

6 CLASSIFICATIE VAN STERREN

61 - De schijnbare magnitude van sterren

  • T1 ¶ Magnitudes van sterren. Urania.
  • T2 ¶ Magnitude System; helderheid van sterren. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

63 - Classificatie van sterren naar hun spectra

64 - Bepaling van de straal van sterren

  • T1 ¶¶ The Sizes of Stars; de grootte van sterren. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

7 DUBBELSTERREN EN HET HERTZSPRUNG-RUSSEL DIAGRAM

71 - Visuele, eclips en spectroscopische dubbelsterren

  • A1 ¶¶ Spectroscopische dubbelsterren, spectroscopic binaries. UvA. (--).
  • A2 ¶¶ Eclipserende dubbelsterren, eclipsing binaries. UvA. (en).
  • T1 ¶ Dubbelsterren. Urania.
  • T2 ¶ Veranderlijke sterren. Urania.

72 - Massabepaling bij dubbelsterren

  • T1 ¶ The Masses of Stars; massabepaling bij dubbelsterren. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

74 - Het Hertzsprung-Russel diagram

  • T1 ¶ Het Hertzsprung-Russell diagram. Urania.
  • TP1 ¶¶ Classificatie van sterren, HR-diagram. Kosmonet. (nl).
  • T2 ¶¶ Types of Stars and the HR diagram. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

75 - Afstandsbepaling; Hubble constante

  • T1 ¶ Steps to the Hubble Constant; methoden voor afstand bepalen. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).


76 - Sterrenstelsels

  • T1 ¶ Interstellar Medium and the Milky Way; Melkweg, stof- en gasnevels. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • T2 ¶¶ Other Galaxies and Active Galaxies. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • T3 ¶¶ Distances to Galaxies, afstand en snelheid van sterrenstelsels. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • T4 ¶¶ Masses of Galaxies; massa's van sterrenstelsels; donkere materie. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

79 - De Massa van de Melkweg

  • T1 ¶¶ Deriving the Galactic Mass from the Rotation Curve (Donkere materie). Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

8 ONTSTAAN EN EVOLUTIE VAN STERREN; BIJZONDERE STERREN

  • H1 ¶ Galaxien. Schulphysik. Verzameling Duitse en Engelse artikelen, nieuws, applets enz.
  • PP1 ¶¶® De Zon, ons hemels vuur. Reis door de zon in 20 min; tekst, foto's, film. UvA. Michiel Berger. (nl, en).
  • T1 ¶ Levensloop van sterren. Urania.
  • T2 ¶¶ Lives and Deaths of Stars, levenscyclus van diverse soorten sterren. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

82 - Kernfusie als energiebron voor sterstraling

  • T1 ¶ Fusion in the Universe: the power of the Sun. Science in School. (en).
  • T2 ¶ Fusion in the Universe: we are all stardust. Ontstaan van lichte elementen. Science in School. (en).
  • T3 ¶ Fusie in het heelal: de bron van alle juwelen. Ontstaan van zware elementen. Science in School. (nl).
  • T4 ¶ Fusie in het heelal: wanneer een reuzenster sterft... Science in School. (nl).
  • T5 ¶ Fusie in het heelal: gammastraaluitbarstingen. Science in School. (nl).

85 - Eigenschappen, waarnemen en gravitatiekracht van Zwarte Gaten

  • T ¶ Zwarte gaten, extreme zwaartekracht. Heel mooie website met ruimtereis en veel informatie. RUG. (nl).
  • Q1 ¶¶ Black Holes. Physics Lab. Engelstalige vragen met antwoorden en uitleg. PH.

89 - Pulserende sterren

  • T1 ¶¶ Period-Luminosity Relation for Variable Stars. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

9 KOSMOLOGIE - ontstaan en evolutie van het heelal

  • H1 ¶ Kosmologie. Schulphysik. Verzameling Duitse en Engelse artikelen, nieuws, applets enz.
  • T1 Breathing Fire Into Events, A New Cosmology. Simple Model.

90a - Het uitdijend heelal, 'big bang'

  • L(PP)1 ¶ Ontstaan van het heelal, melkwegstelsels en ons zonnestelsel. Emelwerda College. Jan Bruinink. (nl).
  • T1 ¶ De Big Bang theorie voor het ontstaan van het heelal. Urania.
  • T2 ¶ De uitdijing van het heelal. Urania.
  • T3 ¶ De abundantie van atoomkernen in het heelal. Urania.
  • T4 ¶¶ Light-travel time: a problem for the big bang. Creation on the web. (en).
  • T5 ¶ De Oerknal Theorie - een overzicht. All about. (nl).
  • T6 ¶¶ Big Bang Cosmology Primer. Uitdijen of inkrimpen; zwarte materie. Berkeley. Paul Shestople. (en).
  • T7 ¶ The Big Bang; een lang verhaal. University of Michigan. (en).
  • T8 ¶ Big bang theory is introduced, 1927. PBS. (en).
  • T9 ¶¶ De oerknal. Kosmonet. (nl).
  • T10 §¶ Digitaal magazine over het ontstaan van het heelal. Reformatorisch Dagblad. (nl).
  • T11 ¶ Het materialisme weerlegd; bewijs voor een intelligente Schepper. Apologetique. (nl).
  • T12 ¶ Cosmology, oorsprong en ontwikkeling van het universum. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • T13 ¶¶ Beschrijving van de oerknal. Lode Stevens. (nl).
  • T14 ¶¶ De Oerknal of Big Bang, theorie over de oorsprong van het heelal. Wikipedia. (nl).
  • T15 ¶¶ Beschrijving van het ontstaan van het heelal uit een oerknal. UvA. (nl).
  • TV1 ¶ De Oorsprong van het Universum. All about. (nl).
  • W1 ¶ George Lemaître, priester, astronoom, grondlegger van de 'big bang' theorie. Wikipedia. (nl).

90b - Steady State theorie (verouderd)

  • T1 ¶¶ Steady State theorie; volgens deze verandert het heelal niet. Wikipedia. (nl).

91 - De leeftijd van het heelal

  • T1 ¶ De leeftijd van het heelal. Urania.
  • T2 § Hoe oud is de wereld nu eigenlijk? Technopolis.be. (nl).
  • T3 § Hoe oud is de aarde? Diverse meetmethoden. Technopolis.be. (nl).
  • T4 ¶¶@ How can we see distant stars in a young universe? Over de ouderdom van het heelal en de Relativiteitstheorie. Creation on the web. (en).
  • T5 ¶¶ Plaattectoniek en de leeftijd van de aarde, serie artikelen. Creation on the web. (en).
  • T6 ¶¶@ What about continental drift? Discussie over plaatectoniek. Creation on the web. (en).
  • T7 ¶ Time, overzicht van de lange historie van het heelal. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • T8 ¶ Jonge aarde creationisme. Wikipedia. (nl).

92 - De roodverschuiving als expansieverschuiving

  • T1 ¶¶ Doppler Effect; rood- en blauwverschuiving duidt op beweging. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • T2 ¶ The Velocities of Stars; snelheid van sterren bepalen uit rood- en blauwverschuiving. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

93 - Straling uit het vroege heelal

  • T1 ¶ De kosmische achtergrondstraling. Urania.
  • T2 ¶ Cosmic Microwave Background Radiation, kosmische achtergrondstraling. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

94 - Quasars

95 - De toekomst van het heelal; kritische dichtheid van het heelal, 'kromming' van het heelal

  • T1 ¶ Is het heelal eindig of oneindig? Urania. (nl)
  • T2 Fate of the Universe; lot van het universum. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

96 - 'Donkere materie'

  • T1 ¶¶ Is The Universe Open or Closed? Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).
  • T2 ¶¶ Donkere materie. Wikipedia. (nl).

97 - Speciale Relativiteitstheorie. Identiek met Natuurkunde 564.
Tijdrek, lengtecontractie=Lorentzcontractie, momentum=impuls contractie

  • A1 ¶ Relativiteitsprincipe. Lichtsnelheid bij bewegende coördinatenstelsels. Ingewikkeld. Walburg. FKH.
  • A2 ¶ Tijddillitatie (tijdrek). Tijd gaat langzamer als je met zeer hoge snelheid reist. Walburg; Fendt. WF.
  • A3 ¶f Lightclock. Einstein's famous clock bouncing light between two mirrors is animated, to show just why taking the speed of light the same in all inertial frames leads inevitably to time dilation. Virg Fl.
  • T1 ¶ Speciale relativiteitstheorie. Maximum snelheid van licht; tijdrek. Licht.
  • T2 ¶ Relativistic Length Contraction. Eenvoudige les met applets over Einstein's Theory of Special Relativity. Glenbrook.
  • T3 ¶¶ Einstein's Theory of Special Relativity. Serie lessen over de speciale relativiteitstheorie. Glenbrook (en).
  • T4 ¶¶@ De bijzondere relativiteitsleer, uitgebreide serie lessen. Gent. (nl).
  • T5 Special relativity, uitgebreide uitleg. Nobel. (en).
  • X1 ¶ Relativiteitstheorie. De verandering van massa, tijd en lengte bij toenemende snelheid. Relativistisch optellen van snelheden. Vlietland.

98 - Hoe deed Einstein dat? De Algemene relativiteitstheorie. Identiek met Natuurkunde 566

  • H1 ¶ Relativitätstheorie. Verzameling artikelen, nieuws, applets enz. Schulphysik. (du, en).
  • Q1 ¶¶ General Relativity. Vragen met uitleg. Physics Lab. (en). PH.
  • T1 ¶ Algemene relativiteitstheorie. Vervormen van lichtstraal bij zeer hoge snelheid. Twee applets. Licht. (nl).
  • T2 ¶¶ Einsteinlight. A multimedia site introducing relativity. Prachtige geïllustreerde lessenserie. UNSW. (en).
  • T3 ¶ De Relativiteitstheorie - Feitelijke Implicaties. All about. (nl).
  • T4 ¶ Einstein's Relativity, lessenserie. Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).

99 - Buitenaards leven

  • T1 ¶ Life Beyond the Earth; buitenaards leven (SETI). Astronomy Notes. Nick Strobel. (en).