Hoe betrek ik leerlingen bij de les? Hoe zet ik leerlingen actief aan de slag? Hoe zorg ik voor verdieping van inzicht? Hoe zorg ik voor een aantrekkelijk produkt?

Lesstof uit Chemie Overal vwo lokt niet iedereen in gelijke mate. Ik experimenteer met werkvormen. Ik laat studenten kiezen: een schriftelijke toets of een kalenderproject.

Bij keuze voor het kalenderproject hoort een contract. Bij het contract hoort een keuze van een onderwerp (materialen, DNA, eiwitten, koolhydraten, koolstofchemie, chiraliteit,…) en een varia aan digitale uitwerkingen (digitale toets maken en een ppt).

Resultaat

Iedereen kiest voor de kalender. Van de tien studenten houdt de helft zich aan het contract.

Studenten laten weten de werkvorm te waarderen. Maar, ‘het kost meer tijd dan gedacht.’ Ook de herhaalde correctie en voldoen aan de gevraagde verdieping kost de nodige moeite. Deze manier van werken heeft diverse effecten op de manier van leren. Studenten melden: eigen verantwoordelijkheid, nadenken over vertalen naar leerlingentaal, kennismaken met vormgeving en opmaak, zelf invulling geven aan studie, ontplooiing van creativiteit, hogere motivatie om aan de slag te gaan, moeilijk om zelfstandig aan de slag te gaan. Een student zegt: ‘Ik weet nu dat als je iets nieuws wilt leren, dat je dan ook moet oefenen.’ Een enkeling voelt zich beknot door de verstrekte kaders.

Het was mijn bedoeling de digitale toetsen per onderwerp te verzamelen en tot een digitale totaaltoets over alle onderwerpen om te vormen. Dat is niet gelukt. Studenten weten veel van hun eigen onderwerp. De onderwerpen van collega-studenten bevatten nog geheimen. Niet alle lesstof is op deze manier grondig bestudeerd. Studenten leerden wel om hun eigen onderwerp uit te diepen. Vaardigheden om andere onderwerpen aan te pakken zijn gegroeid. En levert deze aanpak betere resultaten dan een schriftelijke toets? De aantallen studenten zijn te klein om daar een pseudo-wetenschappelijk verantwoord antwoord op te geven. Ik merk dat de inzet van de studenten hoger is dan bij reguliere lessen. Ik merk dat een aantal de ruimte vanb de opdracht vergroot en bijzondere richtingen geeft aan de opdracht.  Ik merk ook tijdens de bespreking dat eenvoudige onderwerpen uit de eerste scheikundetoets toch niet zijn begrepen en als misconcept naar boven komen. Ik vind deze werkwijze prettiger dan de traditionele aanpak: uitleg en opgaven maken. Wordt vervolgd.

Uitvoering

Licht de werkwijze toe. (Zie ook contract.) Laat een keuze maken. Laat leerlingen een rooster maken voor wekelijkse voortgang. Naast de tweewekelijkse kalender over een periode van 18 maanden hoort de samenstelling van een digitale toets en van een power point voorstelling. De digitale produkten staan in een elo (elektronische leeromgeving als Moodle, Blackboard). Beoordeling gaat aan de hand van een lijst met criteria. Elke student krijgt een individule beoordeling toegevoegd.

Aanstekelijk?

Is het mogelijk  deze werkvorm ook elders toe te passen? Kan dit in combinatie met een profielwerkstuk? Zijn er mogelijkheden om in opdracht vergelijkbare produkten te maken voor het basisonderwijs of voor de onderbouw?  

Beoordeling kalenderproject, cijferbepaling

Truus Tijdeloos

Beoordeling:                               maximaal                    jouw score

• Taal     (spelling, formulering)                    10                 6
• Creativiteit       (variatie op voorschrift)        10                 6 * Vormgeving / lay out                                10                 7
• Samenhang / consistentie /opbouw            10                7
• Vragen in elo   (variatie, diepgang, vorm)    10                 8
• Basisstof                                                 30                 24
• Verdieping                                               20                14
• Totaal                                                    100                72

Cijfer 7,2

(Enkele van mijn toelichtingen)

1. Je start met een heel gemakkelijk invulling van de lesstof. De atoombouw en molecuulbouw neemt een groot deel van de kalender in. Tegen het eind ga je dieper op het onderwerp in met conformaties en Newman-projecties. Dat laatste onderdeel had je verder kunnen uitbreiden. De vragen in de elo zijn terzake en van niveau.

De taal heb je niet overal even zorgvuldig verwerkt en ook de aanduiding van hybridisatie lijkt enigszins op haastwerk. De vormgeving is goed, je hebt een aantrekkelijk produkt gemaakt.

1. Je bent na een aanvankelijke gemakkelijke start overgestapt op een moeilijker onderwerp. Je hebt in vlot tempo je werk afgeleverd op de afgesproken tijdstippen. Je hebt ter zake doende vragen gesteld over de lesstof en laten zien dat je de basisbeginselen van hybridisatie hebt leren doorgronden. Je hebt de lesstof uit de lessen opgepakt en verwerkt in je product. In je open-elo heb je tweemaal een quiz gemaakt, passend bij de diverse kalenders. Je hebt de mogelijkheden van chemsketch gebruikt om je werk te verbeteren. Je hebt een uitgebreide reflectie toegevoegd bij je werkstuk. Je geeft aan dat je met de nodige aandacht naar de lesstof hebt gekeken en ook naar het proces om tot een goed resultaat te komen. Je ambitie valt je te prijzen, en dat doe ik graag.

Ik heb er vertrouwen in dat je andere onderwerpen uit de scheikunde op vergelijkbare wijze kunt bestuderen.

3.  Je hebt een moeilijk onderwerp gekozen en je verdiept in materie die je niet bekend was. Je hebt in vlot tempo je werk afgeleverd op de afgesproken tijdstippen. Je hebt ter zake doende vragen gesteld over de lesstof en laten zien dat je de basisbeginselen van chiraliteit hebt leren doorgronden. Je vormgeving van de chirale moleculen is prima. Ik heb er vertrouwen in dat je andere onderwerpen uit de scheikunde op vergelijkbare wijze kunt bestuderen.

4.  Je geeft een brede oriëntatie op het gebied materialen. Na geschiedenis werk je polymeren dieper uit. De opmaak is heel prettig en harmonieus. Je hebt moeite gedaan om passende illustraties te vinden. De verdieping van polymeren gaat je aardig af. Hier en daar mist een onderdeel. Bijvoorbeeld bij nylon / butaan/buteen. De vragen in de elo zijn goed vormgegeven. De aard van de vragen is soms wat oppervlakkig. Je hebt een heel aantrekkelijk werk gemaakt.

1. Redoxreacties is niet het eenvoudigste onderwerp. Je hebt na herhaalde opmerkingen een inhoudelijk correcte weergave van een beperkt deel van de lesstof weergegeven. Uitbreiding en verdieping is aanwezig, maar houdt niet over. De onderlinge samenhang is matig. Een aantal illustraties heeft weinig toegevoegde waarde. De vragen op de kalender lijken niet steeds met de lesstof te maken te hebben. De vragen zijn nauwelijks gericht op het testen van inzicht.

De vragen in je open-elo vertonen, naar diverse spelfouten, een zelfde manco. Je bent wel in staat om je in lesstof te verdiepen, maar je geeft niet aan dat je je de kennis hebt eigengemaakt en dat je deze kennis en inzichten op een aantrekkelijke manier over kunt brengen. Ik mis bevlogenheid en een enthousiasmerende aanpak. Je potentie lijkt mij groter dan je laat zien.